Bayram Ali Akyüz

Bundan 25 yıl önce, Türkiye’de başörtüsü yasağına karşı mücadele eden insanların, bir gün başka bir ülkedeki başörtüsü yasakçılarına ses çıkaramayacağı kimin aklına gelirdi? Bugün susanlar, o günlerde böyle bir manzarayı rüyalarında görseler kâbus derlerdi. İnsan zamanla değişir. Fikirleri, dostları, siyasi tercihleri farklılaşır. Yıllarca doğru bildiklerinin yanlış, yanlış dediklerinin de doğru olduğunu anlayabilir. Bunda şaşılacak bir şey yok. Ama bugün yaşadıklarımıza fikir değişimi demek mümkün değil. Kahredici bir suskunluk bu. İnsanı patlatırcasına bir susmak! Yöneticisi, siyasetçisi, sivil toplumcusu... Bunun adına değişim demek hafif kalıyor. Buna olsa olsa evrim teorisi denir. Üstelik Darwin görse kendi teorisini yeniden yazardı! Nasıl bir ilişki kurulmuş ki herkes susuyor? Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin ve öğretmenlerin okullarda karşılaştığı kısıtlamalar gündeme geldi. Bakü yönetimi, laiklik ve iç işlerine müdahale edildiği gerekçesine sığındı. Ardından, aralarında gaz...

Türkiye’de yıllarca yaşayan, çalışan, vergisini ödeyen ve Türkçe öğrenen bir yabancı, vatandaş olmak istediğinde beş yıllık ikamet şartıyla karşılaşıyor. Ülkeye yeni gelen varlıklı biri ise yatırım yaparak aynı vatandaşlığa daha kısa yoldan başvurabiliyor. Peki, birinden yıllarını, diğerinden neden parasını istiyoruz? Vatandaşlık yalnızca pasaport taşımak değildir. Seçimlerde oy kullanmayı, ülkede yaşama hakkını ve devletle karşılıklı sorumlulukları da kapsar. Bu yüzden vatandaşlığın hangi şartlarla verildiği hepimizi ilgilendirir. Vatandaşlıkta iki ayrı kapı 5901 sayılı Kanun’a göre genel yoldan vatandaşlık almak isteyen bir yabancıdan beş yıllık kesintisiz ikamet, yeterli Türkçe bilgisi, Türkiye’ye yerleşme niyeti, geçimini sağlayabilme ve güvenlik şartları isteniyor. Bütün şartları karşılaması bile vatandaşlığı kazanacağını garanti etmiyor. Yatırımcıya ise başka bir yol açılıyor. En az 400 bin dolarlık uygun taşınmazı üç yıl satmamak şartıyla satın alan yabancı vatandaşlığa başvurab...

  Türkiye’de kamu harcamaları, siyasi etik ve yolsuzluk iddiaları neden olayın içeriğinden çok ilgili yöneticinin partisine göre tartışılıyor? İktidarın, muhalefetin, medyanın ve seçmenin bu tutumdaki sorumluluğu ne? Bir belediyenin harcaması tartışıldığında ilk sorulması gereken, belediyeyi hangi partinin yönettiği değil, paranın nasıl ve ne için kullanıldığıdır. Türkiye’de ise tartışma çoğu zaman bu soruyla başlamıyor. Siyasi çevreler önce harcamayı yapan yöneticinin kimliğine bakıyor. Ardından aynı türden bir işlem için birbirinden farklı gerekçeler ileri sürülebiliyor. Bir partinin yönettiği belediyenin organizasyon gideri gereksiz bulunurken başka bir partinin benzer harcaması hizmet olarak savunulabiliyor. Tartışma tersine döndüğünde bu kez savunanlarla eleştirenler yer değiştiriyor. Harcamanın koşulları, sözleşmenin içeriği ve kamuya sağladığı yarar ise yeterince konuşulmuyor. Bu yaklaşım yalnızca belediyelerle sınırlı değil. Kamu ihalelerinde, personel atamalarında ve siyas...

  Türkiye'nin en zengin insanlarından birinin İstanbul'da riskli bir binada konutu olduğunu düşünün. Bu kişinin binasını yenileyecek yeterli parası var. Buna rağmen devlet, kentsel dönüşüm kapsamında kendisine karşılıksız hibe veriyor. Şimdi aynı binada yalnızca emekli maaşıyla geçinen, birikimi bulunmayan başka bir konut sahibini düşünün. O da aynı hibeyi alıyor. İki insanın ekonomik durumu tamamen farklı. Aldıkları karşılıksız destek ise aynı. İstanbul'da uygulanan Yarısı Bizden kampanyasında devlet, riskli konutların dönüşümü için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira tahliye desteği veriyor. Açıklanan genel koşullarda gelir veya servet üst sınırı bulunmuyor. Bir hak sahibi, diğer konutları için aynı hibeyi değil, kredi desteğini alıyor. Kendi konutunu yenileyecek maddi gücü bulunan birine devlet neden karşılıksız para veriyor? Kentsel dönüşümün amacı insanların güvenli binalarda yaşamasını sağlamak. Devletin bu süreci desteklemesi gerekli. Ancak kamu yar...

  Benim mahallem Dikilitaş'tı. Çocukluğumda Ihlamur, Fulya ve Dikilitaş çevresinde küçük sular akardı. Bunların bazıları yazın bile kurumazdı. Biz çocuklar o sularda oynardık. Ayazma Deresi'nin açıkta kalan bazı bölümlerini de hatırlıyorum. Ambarlıdere'nin açıkta akan çok küçük bir bölümünü ise az hatırlıyorum. Bugün bu yerlerin çoğunda apartmanlar, yollar ve parklar var. Beşiktaş'ın eski derelerini düşündüğümde önce bunlar aklıma geliyor. Fakat bu derelerin geçmişi bizim çocukluğumuzdan çok daha eskiye dayanıyor. Beşiktaş'ın yukarı mahallelerinden Boğaz'a doğru uzanan vadilerinde eskiden birçok dere vardı. Yıldız, Teşvikiye, Fulya, Dikilitaş, Balmumcu, Ulus ve Etiler tarafındaki yamaçlardan gelen sular, bu vadiler boyunca denize ulaşırdı. Derelerin çevresinde bağlar, bahçeler, bostanlar ve ağaçlık alanlar bulunurdu. Bunların en çok bilinenlerinden biri Ihlamur Deresi'ydi. Fulya tarafından gelen su, Ihlamur Vadisi'ne indikten sonra Ihlamur Deresi adıyla ...

Yayın: Independent Türkçe, 15 Ekim 2026, Perşembe  Çalışma hayatını yıllardır yaka renkleriyle anlatıyoruz. Üretimde çalışanlara mavi yaka, ofis ve yönetim işlerinde çalışanlara beyaz yaka dedik. Sonra gri yakayı konuşmaya başladık. Şimdi bunların yanına bir yenisi geliyor: metal yaka. Robotlar, otomasyon sistemleri ve yapay zekâ artık çalışma hayatının içinde. Fabrikadan depoya, ofisten hizmet sektörüne kadar pek çok işi üstleniyorlar. Peki metal yaka geldiğinde insana ne olacak? Türkiye açısından sorulması gereken soru bence başka: Bu makineleri kim kuracak, kim çalıştıracak, kim bakımını yapacak, arıza çıktığında kim müdahale edecek? Mesele makineyi almak değil, onu çalıştıracak insanı yetiştirmek. Türkiye’de iyi yetişmiş teknisyen ve teknikere bugün de ihtiyaç var. Önümüzdeki dönemde bu ihtiyaç daha da artacak. Geçen gün bir sanayi tesisine gittim. Makine alçı sıvası üreten fabrikaya 3 robot alınmıştı. Bana anlatılan hesaba göre bu robotlar yaklaşık 8 kişinin yaptığı işi üstlen...